رفتن به محتوای صفحه
حیتاHEITA · RUDMAJANاز یک روستا،
هزار قصهٔ مشترک

گذري بر روستاهاي زيباي ايران

نجمه عبداللهی

روستای یاسه چای استان چهارمحال و بختیاری (روستاي بدون كوچه ايران) روستای تاریخی و بدون کوچه « یاسه چای » ( یاسه چاه ) از توابع شهرستان سامان در استان چهارمحال و بختیاری است که در ح

روستای یاسه چای استان چهارمحال و بختیاری

(روستاي بدون كوچه ايران)

روستای تاریخی و بدون کوچه « یاسه چای » ( یاسه چاه ) از توابع شهرستان سامان در استان چهارمحال و بختیاری است که در حاشیه رودخانه زاینده رود و در محدوده کوهستانی شمال این شهرستان قرار دارد.وجه تسمیه نام روستا : یاسه چای از دو كلمه ی یاسه + چای تشكیل شده است . در زبان محلی كه همان زبان تركی قشقایی است ، یاسه به معنی «پهن» و چای به معنی «رودخانه» است . پس یاسه چای به معنی «رودخانه ی پهن» است که به مرور زمان به یاسه چاي تبدیل شده است .

مردم روستای « ياسه چای » به زبان ترکي سخن می گويند.

روستای « ياسه چای » ( یاسه چاه ) در حال حاضر، بیش از 800 نفر جمعیت دارد که مسلمان و شیعه هستند.

يکي از ويژگي هاي منحصر به فرد روستاي « ياسه چای » ، بافت قديمي مسکوني متراکم است.

روستای « یاسه چای » در نگاه نخست، فاقد هر گونه خیابان و معبر به چشم می آید، بنابراین « روستای بدون کوچه ایران » هم گفته می شود.

این آبادی، دارای کوچه هاي سرپوشیده و دالان های قدیمی و بافت معماری خاص است که آن را به یک روستای هدف گردشگری تبدیل کرده و سالانه هزاران گردشگر به این روستا سفر میکنند.

مردم اين روستا از طريق چهار دالان سرپوشيده كه درب همه خانه های روستا به داخل آنها باز مي شود، رفت و آمد مي كنند

آنها در گذشته براي پوشش امنيتي، کوچه هاي روستارا سرپوشيده و به صورت دالان هايي ساخته اند که اين دالان هاي تونل شكل خشت و گلي که از ابتدا تا انتهاي روستا احداث شده، با گذشت حدود يک قرن، همچنان پا برجا و ديدني است.

مسير اصلي اين دالان به طول 400 متر، شمال و جنوب روستای « ياسه چای » را به هم متصل كرده و 5 دالان فرعي، راه هاي ارتباطي خانه هاي بافت فديم را به هم وصل مي كند.

دو دروازه اصلی هم در روستا وجود دارد که در زمان حمله و هجوم اقوام بیگانه در ادوار گذشته، توسط اهالی بسته می شده است.

خانه هاي اين روستا، به دلیل استقرار آبادی در اقلیم سرد و کوهستانی، كمبود زمين برای ساخت مسكن و ناامنی در گذشته، در دامنه کوه در کنار هم و به طور پلکاني ساخته شده و برخي خانواده ها، از پشت بام ديگري براي محوطه حياط استفاده می کنند.

محدوده‌ تاريخي روستای « ياسه چای » ، به وسعت سه و چهار دهم هکتار، با گونه مسکوني و معابر سرپوشيده‌ خشتی، در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است.

مصالح به کار رفته در خانه های بافت تاریخی و قدیمی روستا خشت، گل، چوب و سنگ است.

طاق های ضربی و چشمه ای، دالان های تاریک اصلی و فرعی، فضای کالبدی و معماری خاص منازل به عنوان ویژگی منحصر به فرد در « یاسه چای » خودنمایی می کند.

روستای « ياسه چاي » از دو قسمت بافت تاريخي و قديمي، و بافت جديد ( از آجر، گچ، آهن، سنگ و سيمان ) تشکیل شده که در شيب دامنه کوه در کنار هم به صورت پلکاني و با ديد مشرف به مناظر طبيعي روستا و زاينده رود ساخته شده اند.

اصلي ترين مزيت گردشگري روستای « ياسه چای » در کنار بافت تاریخی، به جاذبه هاي طبيعي اختصاص دارد.

این روستا به لحاظ اقلیم و طبیعت مساعد، چشم اندازهای شگفت ‌انگيزی در همه فصول سال دارد و گردشگران در مسير مفرح پل تاریخی زمانخان، پس از عبور از دالان هاي سبز جاده در حاشیه رودخانه زاینده رود، در ميان منطقه ای بکر و زیبا و بیشه زارها و باغ های انبوه، به هم پيوسته و وسیع از انواع درختان گردو، بادام، هلو، انگور، آلوچه، زردآلو، گیلاس، سیب و ... به این آبادی تاریخی می رسند و همگونی طبیعت و معماری را به نظاره می نشینند.

تنوع گل ها و گیاهان خودرو، همراه با گونه های متنوع جانوری از قبیل شغال، گرگ، روباه، خرگوش و کبک، جلوه جالب توجهی و زيبايي چشم نوازي به منطقه اطراف روستای « ياسه چای » بخشیده است.

گلیم، قالیچه، قالی، سبد بافی، نخ ریسی و سفال از هنر های صنایع دستی اهالی این روستا است.

روستای ایستاعجیب ترین روستاي ایران

روستای ایستا واقع در شهرستان طالقان شاید مرموزترین روستای ایران باشد، روستایی در خاک البرز که مردمانش در زمان توقف کرده اند.

سکوت حکمفرماست و کسی کاری به کار کسی ندارد.نه تنها شبها پای تلویزیون نمی نشینند که به شب نشینی هم اعتقادی ندارند. عروسی و عزا ندارند و مراسمی چون جشن تولد، سالگرد ازدواج و… برای آنان معنا و مفهومی ندارد.

متمول هستند و از طریق فروش زمینهای پدریشان در تبریز روزگار می گذرانند.

شناسنامه ندارند و جزو آمار جمعیت ایران به حساب نمی آیند. هیچگونه خدمات دولتی را دریافت نمی کنند.

اینجا ایستا است؛ مرموزترین روستای ایران! جایی که هیچگونه امکانات دنیای جدید را نمی پذیرند و بدون آب لوله کشی، گاز، برق، درمانگاه، ماشین آلات، وسایل ارتباطی و … زندگی می کنند.

اهالی روستای ایستا واقع در شرق طالقان اوقات شرعی نماز را با شاخصه‌های خود استخراج کرده و آغاز و پایان ماه مبارک رمضان را نیز با رویت خویش تعیین می‌کنند، به رویای صادقانه معتقدند.

فرزندان آن بعد از رسیدن به سن تکلیف مختارند که با آنان زندگی کنند یا به شهر تبریز بازگردند، هیچگونه فعالیت‌ سیاسی و اجتماعی نداشته و باورهای خود را تبلیغ نمی‌کنند.

کودکان آن روستا به سبک سنتی و مکتب خانه‌ای با فراگیری دروسی همانند واجبات و محرمات فقهی، خوشنویسی و اصول عقاید سواددار می‌شوند.

ساعت مچی و دیواری در محل زندگی “اهل توقف” وجود ندارد و سیمان و آهن در معماری خانه‌های آنان به کار نرفته است.

آنان به نحو اسرارآمیزی از مردم فاصله می‌گیرند و کمتر کسی را به خانه خود راه می‌دهند.

از هر نوع مظاهر مدرنیته و تکنولوژی دوری می‌کنند و با این عزلت گزینی و انتخاب زندگی رهبانی، هاله‌ای از شایعات و سخنان عجیب را در اطراف خود پراکنده‌اند.

ماجرا به زمانِ مشروطه و مجتهدى به نام میرزا صادق مجتهد تبریزى بر مى‏گردد و نحوه زندگىِ مقلدانش که هنوز هم به همان طریق زندگى مى‏کنند.

مشابه اين روستا در هزاران کیلومتر دورتر و در قاره اي ديگر نيز وجود دارد.

آدمیانى که همچون چهارصد سالِ گذشته لباس پوشیده‏اند. محاسنِ بلندى دارند و سیبل هایشان را تراشیده‏اند. با درشکه و اسب به این سو و آن سو مى‏روند. در روستایشان، نه نشانى از تلفن و برق است و نه دیسکو و بار. هیچ اثرى از تکنولوژى و لوازمِ جدید در آنجا مشاهده نمى‏شود. مطمئن باشید که شما به میانِ آمیش‏ها رفته‏اید.

فرقه‏اى مسیحى که امروزه تعدادِ بسیار کمى از آنان در دنیا زندگى مى‏کنند. پیروان کیشیشى سوئیسى، به نامِ ژاکوب آمان که در میانِ سال هاى 1644 تا 1720 میلادى مى‏زیست و عقایدى خاص خود داشت که امروزه در میانِ آمیش‏ها رواج داد