کشف الاصطلاحات ۸،کلمات و اصطلاحات.حرف الف(۲)

با پوزش از منصف عزیز به خاطر اینکه من روز پنج شنبه که متعلق به"اقا"منصف(ادام الله ظله)هست مطلب رو میذارم چون تا سه چهار روز اینده وقت نیست و دیر میشه.قول میدم دیگه تکرار نشه.

9-اجاش(به فتح الف):"اجاش"به معنی "هرگز"است."غیر ممکن است"،"نمیشود"،"عمرا"،"اصلا و ابدا"هم معنی میدهد.اینکه این کلمه از ترکیب چه کلماتی ساخته شده سالهاست علما را انگشت به دهان گذاشته است.توجه داشته باشید که اهنگ ادای "اجاش"در محاورات مختلف باعث تغییر معنی ان میشود که به علت نداشتن فایل صوتی این اهنگِ ادا کردن را خودتان باید در ذهن تصور کنید.

مثال 1

نفر اول:خاب وخِ بیا برِم دگَ

نفر دوم:التماس گری مکو.اجاش نمیُم(اینجا اجاش به معنی"اصلا و ابدا "است)

مثال 2

نفر اول:یره چو نهال بَدومیای مور بچروندَیِن؟

نفر دوم:کی ورمگه؟ما گلر اجاش ور اُحدا بنه بوردیِم(اینجا به معنی"هرگز "است)

مثال3

نفر اول:خرتر نِمتی ایمرو ما ببرم ب خر رَنی؟

نفر دوم:اجاش(اینجا به معنی "عمرا"است)

10-ازخاد(به فتح الف اول).از خاد به دو معنی استعمال میشود.یک معنی ان که متداولتر است به معنی "از خود"،"مال خود"،"برای خود "میباشد.

مثال

نفر اول:ای بِل دستت از ما نیه؟

نفر دوم:نه یره ای بِل از خادمیه،بِل شمار خا دُشنه اوردم د تَی حولیته گذاشتم!

معنی دوم "ازخاد" به معنی "تجسس"،فضولی"،"کنجکاوی"و "پرس و جو"است.در این موارد ادم فضول و یا کنجکاو را "ازخادگر"و یا "از خادکو"میگویند

مثال1

نفر اول:دُشنه چی سر صدا بو د خنه ی حجی؟

نفر دوم:نمدُنم بخدا.بشه بِرُم ازخاد کنم ،مییُم خدت ورمگُم(اینجا"ازخاد" به معنی "فضولی "است)

مثال2

نفر اول:میری ب پی باغ؟

نفر دوم:هم.کارِ دری؟

نفر اول:کُ تور بخدا از خادِ کو بِبی ماشین اقا کی میه بره ب مشد(اینجا به معنی "پرس و جو" است)

مثال 3

نفر اول:هُو هُو چنو ایواش گپ میزنن چیشه خدَی هم ورمگِن؟

نفر دوم: حَه ب تورچی زنکه ی ازخادگر(اینجا به معنی " ادم فضول"است)

11-اَلقیژ(به فتح الف):این کلمه به معنی "محکم زدن"و"با شدت زدن" میباشد.استعمال ان فقط در"گال"بازی و "گوی رییک"میباشد ان هم وقتی زننده ، توپ یا "گال" را با شدت "اَدَم" میدهد میگویند"اَلقیژ" داده است.مشاهده شده است که در بازی فوتبال هم گاهی(هرچند به ندرت)برای توصیف یک شوت محکم هم از این کلمه استفاده میشود.

مثال

نفر اول(با حالتی مغموم): یره معلوم نیه تا شو دُو ما روَه؟

نفر دوم(با شادمانی):هم یره گورتِ گَوَ.چنو کی ای یرگه گالار القیژ مته شما تا شَو بیید بکشِن.

12.اَلبِف( به فتح الف و کسر ب)."البف" تقریبا هم خانواده و معادل "القیژ" میباشد با این تفاوت که در موارد بیشتری به کار میرود و محدوده ی استعمال ان از"القیژ" گسترده تر است چنانکه این واژه در مورد "بُسک" و "لقَی" و شوتهای سنگین در فوتبال و حتی با چوب زدن حیوان یا ادم هم فراوان استعمال میشود.البته "البف" اکثرا به صورت"باف" استفاده میشود.

مثال 1

نفر اول:چین آیه از دست دیشدوو فلار کیردی؟(به یاد دیشدوو که چند وقتیست ناپیداست)

نفر دوم:یک بُسک باف دایُم د شکمش کی دَم د دیلش گردی ،گوشمر سر دا ور دیلش چوسبی مو هم فلار کیردُم

مثال 2

نفر اول:یره چو خرت ور ملنگَ؟

نفر دوم:دُشنه برفتم پوره ی کاهِ د اَخورش رِزُم حَرُمَرگ دستمر عَپ گروف مو هم کلونگر باف دایُم د دستش از دُشنه ورملنگَ

13-اُخا(به ضم الف):به معنی "ان که" میباشد.البته به صورت"اُر خا" هم به کار برده میشود که در این صورت معنی"ان را که" میدهد.از مشتقات ان"ایخا" و "ایر خا"است که به ترتیب به معنی"این که" و" این را که" است.البته به یک تفاوت ظریف باید توجه داشته باشید که یک"اُخا"ی دیگر هم هست که معنی "او که" میدهد.در اینجا متاسفانه به علت نبود فایل صوتی نمیتوان تفاوت این دو"اُخا"را بیان کرد اما اجمالا باید گفت که در "اُخا"ی دوم "_ُ "کاملا به صورت"_ُ" تلفظ نمیشود بلکه به صورت خاصی ادا میشود که چیزی است بین"_ُ"و "او". تفاوت دوم این است که "اخای" اول در مورد هرچیز بی جان و جانداری به غیر از انسان به کار برده میشود اما "اخای"دوم فقط در مورد انسان استعمال میشود.

مثال 1

نفر اول:ای همو قمقمه ی همو سالاتَ کی هنوز دریش؟

نفر دوم:نه یره اُخا دِرِیَه گوم رُفته.ایر نو واستوندیُم(اینجا "اُخا"به معنی "ان که "است)

مثال 2

نفر اول:یک بوز کُفتر عروس داشتی د گله نِشمبینُم.ببوردَییش ب خنه؟

نفر دوم:نه یره.اُرخا دو ماهه بفرُختَیُمش ب مرتکه ی حَصَری(اینجا به معنی "ان را که" میباشد)

مثال 3

نفر اول:خدَی محمد د جوی گله بیی؟

نفر دوم:نه بابا،اُخا هم نماشُم بجَس امه به ده(اینجا به معنی"او که"است)

14-احترِز(به کسر ر):به معنی "ملاحظه کردن"و "رعایت کردن" به کار میرود.البته دقت داشته باشید که این کلمه اکثرا در مورد رعایت بهداشت استعمال میشود و بیشتر منظور نظر ان ادمهای "نشوی"،"پلشت" و بی مبالات از نظر بهداشتی است

مثال

نفر اول:وووو پاک دیلم ورشور اِفتی

نفر دوم:چو؟

نفر اول:برفتم به خنه ی کُرسیم.بچش نم دَیَه بو.اسهالم بو .بچشر عوض کیر.کُیناشر ببور د میدو بگذاشت.بعد امه دسر سوفره بنچَس.پوره ی اُوِ ور دستاش نِرِخ.هموجور خدی همو دستا نو بخار.وُووو نو از گلوم اته نمه رَف.

نفر دوم:خدایا روی کرسیمر نبینم.اُ هموجوریه.احترزِ ندرَه.

ادامه دارد.......