رودمهجن: دعوای دربی : 178 سال پیش

رأی یک محکمۀ شرعی محلی

در بارۀ دعوای حاجی محمد رودمهجنی و فرزندان علیخان قرایی (نوه های اسحاق خان)

بر سر املاک دربی (زنده گانی، پی سم، قطار بید و دشت جرد)

زمینهای دربی و آب رودخانه از باغهای «ته روی» به پایین از پر جدال ترین مسائل در تاریخ رودمعجن بوده است. طبق سندی که می بینید سه برادر (آقا محمد حسن و آقا حسین و آقا محمد خان قرایی) نوۀ اسحاق خان قرایی معروف به اسحاق کله کن هستند. جدشان زمینهای دربی را تصرف کرده بود و آنها بعد از سقوط حکومت قرائیها در تربت هنوز سعی در نگاهداشتن زمینهای غصبی داشتند. اسناد دیگری هم هست که قرائیها از زندگانی تا دشت جرد؟ را غصب کرده بودند. در یادداشتهای آتی نمونه دیگری از این سندها را منتشر خواهم کرد. این سند زمانی نوشته شده که خاندان قرائی قدرت را در تربت از دست داده اند. پدر این سه برادر - که طرف دعوا با حاج محمد رودمهجنی هستند - علیخان قرایی، پسر اسحاق کله کن است. علیخان در 1235 تربت را بدون خونریزی و جنگ به شجاع السلطنه تسلیم کرد (ر.ک قانعی، محمد. تاریخ تربت، 1379: 146). پسرانش نوزده سال بعد هنوز در دربی رودمهجن بر سر زمینهایی که جدشان غصب کرده بود دعوا داشته اند.

متن دستنویس

غرض از تحریر این کلمات آنست که حاظر [حاضر] گردیدند در عُلیا محکمۀ شرع أنور، مالکین ملک دربی عالیقدران، رفیع مقداران، آقا محمد حسن و آقا حسین و آقا محمد خان، ولدان مرحوم جنت مکان علیخان قرایی و ملا اسحق حصاری و حاجی محمد رودمهجنی و مصالحۀ شرعیه نمودند هرگونه دعوی و ادعایی که داشتند فی مابین از بابت زنده­ گانی و قطاربید و پی سوم و دشت جرد بر این که دوازده سهم از این مزارعات مال ورثۀ مرحوم علیخان بوده باشد و هشت سهم از این مزارعات حق مال عزت آثار [حاجی محمد] رودمهجنی بوده باشد و موازی ده سهم از این مزارعات حق مال عالیقدر ملا اسحق بوده باشد و اگر چنانچه من بعد، از این بابت حرف و سخنی فیمابین واقع شود باطل و عاطل خواهد بود و صیغۀ مصالحه کما قرر فی الشریعة النبویه بینهم بالعربیة و الفارسیة جاری گردید وکان ذلک بتاریخ دوازدهم شهر رجب المرجب 1254

امضاکنندگان و صاحبان مهرها:

ملا حسن

الراجی حاجی محمد [رودمهجنی]

عبده الراجی اسحق [حصاری]

عبده الراجی رجبعلی