دیدگاه مردان بزرگ وکوچک

پادشاهی را شنیدم که به کشتن اسیری اشارت کرد، بیچاره در آن حالت نومیدی به زبانی که داشت ملک را دشنام دادن گرفت و سقط گفتن که گفته¬اند هرکه دست از جان بشوید هرچه در دل دارد بگوید.

وقت ضرورت چو نماند گریز

دست بگیرد سر شمشیر تیز

مَلــَک پرسید : «این اسیر چه میآ¬گوید ؟»

یکی از وزیران نیک محضر گفت : ای خداوند همیآ¬گوید : «والکاظمین الغیظ و العافین عن الناسآ«ملک را رحمت آمد و از سر خون او درگذشت.

وزیر دیگر که ضد او بود گفت : «ابنای جنس ما را نشاید در حضرت پادشاهان جز راستی سخن گفتن. این ملک را دشنام داد و ناسزا گفت.»

ملک روی ازین سخن درهم آمد و گفت : «آن دروغ پسندیدهآ¬تر آمد مرا زین راست که تو گفتی که روی آن در مصلحتی بود و بنای این بر خبثی.« چنانکه خردمندان گفته ¬اند : «دروغ مصلحت آمیز به ز راست فتنه انگیز»

هر که شاه آن کند که او گوید

حیف باشد که جز نکو گوید

و بر پیشانی ایوان کاخ فریدون شاه، نبشته بود :

جهان ای برادر نماند به کس

دل اندر جهان آفرین بند و بس

مکن تکیه بر ملک دنیا و پشت

که بسیار کس چون تو پرورد و کشت

چو آهنگ رفتن کند جان پاک

چه بر تخت مردن چه بر روی خاک