خرمن

کمی قدیمترها همه چیز را و همه کس را حواله میدادند به فصل خرمن.به سر خرمن.از حمامی و سلمانی و دشتبان و مکتبدار بگیر تا فقیر و درویش و طلبکار و...کمی قدیمتر هاخرمن تمام دار و ندار یک خانواده بود. تمام هستی یک خانواده بود.بی دلیل نبود که خرمن یک جورهایی مقدس بود.گندم مقدس بود.نان گندم مقدس بود.

هر کار آدابی داشت،کار خرمن به طریق اولی. کوبیدنش آدابی داشت،پاک کردنش آدابی و آوردنش آدابی.یک جور مناسک بود که هر سال در وقت معینی برگزار میشد با آداب خاص و وسایلی خاص.باد عامل اصلی بود در پاک کردن خرمن.بادی که باید نرم و آهسته و پیوسته و در یک جهت می وزید(یک جور باد شرطه ی کشاورزی شاید!) تا کاهی را که به همراه گندم به هوا پرتاب شده جدا کند و یکی دو متر آنطرفتر آرام روی زمین بنشاند.باد که نمی آمد همه چیز لَنگ بود ولِنگ در هوا،اما از آن بدتر باد تند بود.گرد باد(باد پِچ) که تمام خرمن را به هم می پیچاند و باد دیوانه(باد دِوَنَ) که هر بار از سمتی می آمد و کاه و گندم را قاطی هم میکرد و تمام خرمن را «توخم و تنوک».زحمت ها هدر میرفت و آه های حسرت در دل می ماند.

عکس زیر مربوط است به سی واندی سال پیش.دو مردی که چهارشاخ دست گرفته اند خرمن پاک میکنند و بچه هایی که سوار خرند و پیاده، آماده ی خرمن کشی.قدیمها از لحظه ی درو تا لحظه ای که خرمن پاک میشد با کم و زیادش گاهی تا یک ماه به درازا میکشید. حالا یک روز درو میکنند،فردایش میکوبند و عصرش بار تراکتور میکنند و می آوردند.نه خرمن پاک کردنی در کار هست و نه خرمن کشی.همه ی مراسم یک ماهه را دو روزه برگزار میکنند و تمام. هرچند این جور مراسم برگزار کردن خیلی خاطره انگیز نیست اما کارها سریعتر و راحت تر انجام میشود و این قطعا بهتر است.

چند وقتی ایست که «چر شاخ»ها و «چِل و غلبر(غربال)» ها و «جوال برجَمَ»ها خاک میخورند. «دهه ی شان گذشته»انگار.

معرفی افراد:

از سمت راست،شهید عباس خوشخرام،محمدبصیری(فرزند عباس)،مرحوم اکبر شیخی،اسماعیل محمدی،مرحوم عزیزاله محمدی ،محمد خوشخرام (فرزند حسن)و مرحوم عباس رنجبر.

این عکس در سال 56 در تشت تهروی(تخت گاه) گرفته شده است.