آداب ورسوم ازدواج 2 در رودمعجن
استاد رودمعجني
آقایون محترم باعرض سلام مجدد ازاونجه کی ممکنه قسمت اول ای مطلب شمار وسوسه کیرده بشه کی یک کارای انجام دن ومنجر به عقد بشه در ای قسمت رسومات بعد از عقد تا تخت کوی کنی ر نویشتیوم دوب
آقایون محترم باعرض سلام مجدد ازاونجه کی ممکنه قسمت اول ای مطلب شمار وسوسه کیرده بشه کی یک کارای انجام دن ومنجر به عقد بشه در ای قسمت رسومات بعد از عقد تا تخت کوی کنی ر نویشتیوم دوبره ور مگوم شاید بعضیا فک کنن ایجوری نیه ولی اینا جزء رسومات ده ما بوده که متاسفانه ب فراموشی سپرده مره
پس تا در نرفته ورجیککن در اوحد
رسومات بعد از عقد:
بعد از عقد معمولاً در همه جا مرسوم است كه مدتى را براى آن در نظر مىگيرند و در اين مدت كه بعضى معتقدند هرچه بيشتر باشد بهتر است و بعضى مىگويند كمتر باشد بهتر و گاهى عقد و عروسى را يكى مىكنند. هر چند امروز صاحب نظران معتقدند دوران نامزدى هر چند بيشتر باشد بهتر است چرا كه اگر تفاهم بين زوج نباشد و به حالات روحى هم آشنا نشوند در اين دوران جدا شوند بهتر از اين است كه بعد از اينكه زندگى را شروع كردند و چند تا بچه را به آمار اضافه كردند از هم جدا شوند. چرا كه مشكلات چند برابر مىشود بخصوص براى بچهها، ولى بهر حال مدت دوران عقد در اصطلاح روستائيان (نامزدى) بستگى به توافق طرفين و بعضى مسائل ديگر دارد كه ممكن است اين مدت را طولانى يا كوتاه كند در اين دوران اولاً اينكه خانواده داماد به خاطر عروسشان اوقاتى را در خدمت خانواده عروس هستند و در كارها مخصوصاً در روستا كه كار زياد است مىگذارند حتى در گذشته براى خانواده عروس به هيزم مىرفتند كه الان هم كم و بيش مرسوم است. ثانياً داماد در مواقعى بيكارى اگر پدر خانمش كارى داشته باشد كمكش مىكند.
ثالثاً: خانواده داماد در هر يك از اعياد اعم از اعياد مهّم يا غير مهّم هدايايى را تحت عنوان (عيدى) به خانه عروس مىبرند كه معمولاً اين هدايا در برگيرنده پارچه - قند - چايى - برنج - روغن - شيرينى و غيره است. رابعاً: فاميل داماد در طول دوران نامزدى هركدام هديهاى را براى خانواده عروس مىبرند كه حاوى نان روغنى (قلفت) و تفتون (فيتر) و نان و چيزى ديگرى مىباشد مثلاً يك پارچه يا جعبه شيرينى و غيره ولى در عوض مادر عروس هم براى هدايايى كه خانواده داماد در ايام عيد مىبرند هم براى فاميلى كه هديه مىبرند چيزى را تحت عنوان عزت در قبال هدايايى كه مىبرد در ظرفى كه وسايل را بردهاند مىگذارند مثلاً پارچهاى - دستمال - جانمازى و غيره.
خامساً در طول دوران نامزدى بخصوص در اوايل يك دوره ميهمانى بين فاميل نزديك صورت مىگيرد و آن اينكه هر شب فاميل به خانه يكى از اعضاء دعوت مىشوند. و بالاخره در طول دوران نامزدى اگر سوءظنى يا اختلافى پيش نيايد روابط بين خانوادهها برقرار و خيلى صميمانه با هم همكارى و كمك مىكنند.
مراسم عروسى:
بعد از سپرى شدن دوران نامزدى و فرا رسيدن موعد مقرر خانواده عروس وداماد با فراهم كردن زمينه عروسى مجلس عروسى دو زوج جوان را راه مىاندازند. و آن اينكه طبق قرار داد در اوّل عقد داماد عروسى را مىگيرد و گاهى هم ممكن است عروسى نگيرند به همان عروسى نامزدى اكتفا كنند و تنها عروس و داماد دوتايى به ماه عسل رفته و ضمن اينكه آنها ماه عسل هستند كه معمولاً بيشتر جنبه زيارتى دارد مثلاً مشهد يا قم وجدیدا سوریه یاکربلا و خانوادهها در غياب آنها وسايل يا همان جهاز عروس را به خانهاى كه از قبل در نظر گرفته شده كه اين خانه يا متعلق به خود داماد است يا اينكه در خانه پدر يا خانه ديگر برده و مىچينند و آماده مىكنند براى اينكه داماد و عروس به محض برگشت از همان پاى ماشين به خانه خودشان بروند كه خانواده داماد طبق قرار قبلى گوسفندى را آماده مىكنند. و علاوه از فاميل نزديك دعوت مىكنند كه در روستا خبر مىكنند توسط خبر گر و براى فاميل شهر اغلب كارت مىفرستند و يا تلفنى به آنها تاريخ روز عروسى را اعلام مىكنند. بالاخره اگر بصورت ماه عسلى باشد كه بعد از ورود عروس و داماد به روستا فاميل جمع شده و سر راه عروس و داماد گوسفند مىكُشند و آنها را با سَلْمْ صلوات به خانه خودشان مىبرند و شب را خانواده داماد يا تمام ده يا فاميل دور و نزديك را كه فاميل نزديك خانوادگى هستند شام مىدهند و اگر مراسمى دارند به آنصورت مراسم پرجنب و جوش نيست و اگر رقص و پايكوبى هم صورت مىگيرد در خانه داماد و تنها توسط فاميل صورت مىگيرد. البته عروسى به اين صورت اظطراراً صورت مىگيرد ولى اگر عروسى بدون ماه عسل باشد. ضمن اينكه ابتدا قبل از عروسى يعنى سه الى چهار روز مانده به عروسى فاميل را دعوت مىكنند يا خبرى يا اگر دور باشند تلفن يا كارتى و مخصوصاً ميهمانان غير فاميل را با كارت دعوت مىكنند. پدر و مادران و برادران و خواهران عروس و داماد مقدمات عروسى را فراهم مىكنند مثلاً خانواده عروس اگر جهاز كم دارد تهيه مىكنند خانواده داماد زمينه شام شب عروسى و خانهاى را كه داماد مىخواهد به آنجا برود و بالاخره چند روز مانده همه فاميل در خدمت خانواده عروس و داماد هستند و كارهاى مربوط به عروسى را انجام مىدهند كه در روستا مخصوصاً در مجالسى كه مربوط به عروسى است يا عزا فاميل همبستگى عجيبى دارند و از خود مايه مىگذارند بعد از آن روز قبل از عروسى، عروس و داماد بهمراه چند نفر از فاميل دو طرف براى خريد به شهر مىروند و وسايل لازم مانند لباس و غيره را مىخرند - خريد عروس - و برمىگردند. صبح روز عروسى، زنان فاميل عروس، عروس را به حمام مىبرند و دوستان داماد و فاميل وى داماد را و علاوه بعضى از بزرگان روستا را هم خبر مىكنند و ضمن اينكه داماد به حمام مىرود مراسمى را در محل سر حمام ترتيب داده و روحانى محل و ديگر كسانى كه اشعار مذهبى بلد هستند اشعارى را كه مناسبت دارد مىخوانند و صلوات مىفرستند و علاوه ضمن چاى و شيرينى خوردن جوانان در محل سرحمام به رقص و پايكوبى مىپردازند بعد از بيرون آوردن داماد از حمام تا خانه داماد او را بدرقه كرده و در جلو داماد تا منزل مىزنند و مىرقصند بعد از آن ديگر با خوردن شيرينى در خانه داماد متفرق مىشوند و آماده مىشوند براى بعد از ظهر كه معمولاً عروسيها همه بعداز ظهر صورت مىگيرد. از طرفى خانواده عروس با دعوت آرايشگر به آماده كردن عروس و آرايش وى پرداخته كه براى اين كارگاهى عروس را به آرايشگاه مىبرند و گاه از وى دعوت مىكنند كه به خانه عروس بيايد. و آرايشگران اغلب بومى هستند. بالاخره بعد از ظهر ساعتى را كه اعلام كردهاند مردم جمع مىشوند و ضمن خوردن چاى و شيرينى ابتدا داماد را با سَلْمْ و صلوات به محل خانه پدر عروس مىبرند و در آنجا در جلوى خانه عروس جوانان به رقص و پايكوبى مىپردازند و زنان هم عروس را آماده مىكنند بعد داماد مىرود دست عروس را مىگيرد و به طرف خانه داماد براه مىافتند كه البته در گذشته همراه عروس جهاز وى برده مىشود و از طرفى وقتى كه داماد را به خانه عروس مىآورند براى بردن عروس هدايايى را كه از خانواده داماداست و از طرف فاميل مانند همان ابتداى نامزدى همراه داماد به خانه عروس مىآورند در آنجا هر كس كه مجمعهاى را بردارد (فلزى كه حاوى هدايا است) در خانه عروس به وى دستمال مىدهند ولى در حال حاضر جهاز قبل توسط ماشين به خانه داماد برده مىشود و خانه را از قبل رونوايى مىكند كه پدر داماد موظف است كه پول يا درخت گردو يا باغ يا زمين و يا چيز ديگرى را بعنوان رونوايى به عروس بدهد و آنوقت عروس مىرود يا در غير اينصورت تا موقعى كه رونوايى ندهند نمىروند. بعد از رفتن عروس و داماد به خانه خودشان زنان عروس را به محل مناسبى كه از قبلاً در نظر گرفته مثلاً حياطى كه صحن حجاب داشته باشد برده و به رقص و پايكوبى و خواندن اشعار محلى و غيرمحلى مىپردازند و مردان هم همين و غروب مجلس تمام مىشود بعد از شام دوباره مردان و زنان به طور جداگانه در همان محلهاى مربوطه به رقص و پايكوبى مىپردازند داماد سلامى:
صبح روز عروسى داماد براى تقدير و تشكر از خانواده پدر خانمش و به پاس و زحمات آنها به آنجا مىرود و دست و صورت خسور و خُشْ (پدر زن و مادر زن) خود را مىبوسد. و از آن طرف زنان فاميل عروس به خانه داماد آمد و صورت داماد و عروس را زنان مَحْرَم مىبوسند. و بعد عروس را به حمام مىبرند
در سر حمام، حمامى سبنجى مىآورد و فاميل همراه پول مىاندازند كه البته اين كار روزى هم كه داماد را به حمام مىبرند انجام مىگيرد و يكى از درآمدهاى حمامى روستا را عروسيها تشكيل مىدهد.
تخت كُىْ كِنى
چند روز بعد از عروسى كه معمولاً روز چهارم پا پنجم بعد از عروسى مىباشد زنان فاميل دو طرف دعوت مىشوند براى جمع كردن تخت عروسى كه تا آن روز معتقدند عروس هنوز روى تخت است و اين كار را اصطلاحاً پا تختى مىگويند و آن اينكه زنان فاميل هر كدام كادويى را كه از قبل آماده كردهاند. كه اين كادو در گذشته همان برنج و قند و شيرينى و غيره بوده ولى حالا تحت تأثير آداب و رسوم شهر يك وسيله مثلاً لوازم خانگى يا پتو و غيره است را فاميل هر طرف مثلاً فاميل عروس به خانه عروس و فاميل داماد به خانه داماد مىبرند و بعد رأس ساعت مقرر به اتفاق كادوها را به آنجا مىبرند كه كادو هنگام بردن در مجموعه قرار مىگيرد كه ديگران ببينند و مادر عروس خود 10 الى 12 مجمعه حاوى برنج و لوبيا و نخود و عدس و صابون و گردو و ديگر حبوبات و غيره آماده و بعد از رفتن به خانه عروس در آنجا زنان مىگويند و مىخندند و مىرقصند و در ضمن سرگرمى يكى از فاميل داماد يا عروس كه قدرت بيشتر دارد تخت را از زير عروس كه روى آن نشسته است مىكشد و به سر طرف مقابل مىزند و هر كدام موفق شوند ادعا مىكنند كه زور ما بيشتر است. البته اين هدايا اضافه بر هدايايى است كه خانواده عروس و داماد يعنى فاميل نزديك در قالب طلا روز عروسى به عروس تقديم مىكنند. و با اين مراسم عروسى پايان پذيرفته و عروس مىتواند به هر كجا كه بخواهد برود. هر چند قبل از اين روز تنها در ميهمانيهاى فاميل به اتفاق داماد شركت مىكند ولى از اين روز به بعد علاوه بر خانه فاميل و ديگر همسايهها فعاليت خود را در خانه آعاز مىكند.