رفتن به محتوای صفحه
حیتاHEITA · RUDMAJANاز یک روستا،
هزار قصهٔ مشترک

آداب ورسوم ازدواج 2 در رودمعجن

استاد رودمعجني

آقایون محترم باعرض سلام مجدد ازاونجه کی ممکنه قسمت اول ای مطلب شمار وسوسه کیرده بشه کی یک کارای انجام دن ومنجر به عقد بشه در ای قسمت رسومات بعد از عقد تا تخت کوی کنی ر نویشتیوم دوب

آقایون محترم باعرض سلام مجدد ازاونجه کی ممکنه قسمت اول ای مطلب شمار وسوسه کیرده بشه کی یک کارای انجام دن ومنجر به عقد بشه در ای قسمت رسومات بعد از عقد تا تخت کوی کنی ر نویشتیوم دوبره ور مگوم شاید بعضیا فک کنن ایجوری نیه ولی اینا جزء رسومات ده ما بوده که متاسفانه ب فراموشی سپرده مره

پس تا در نرفته ورجیککن در اوحد

رسومات بعد از عقد:

بعد از عقد معمولاً در همه جا مرسوم است كه مدتى را براى آن در نظر مى‏گيرند و در اين مدت كه بعضى معتقدند هرچه بيشتر باشد بهتر است و بعضى مى‏گويند كمتر باشد بهتر و گاهى عقد و عروسى را يكى مى‏كنند. هر چند امروز صاحب نظران معتقدند دوران نامزدى هر چند بيشتر باشد بهتر است چرا كه اگر تفاهم بين زوج نباشد و به حالات روحى هم آشنا نشوند در اين دوران جدا شوند بهتر از اين است كه بعد از اينكه زندگى را شروع كردند و چند تا بچه را به آمار اضافه كردند از هم جدا شوند. چرا كه مشكلات چند برابر مى‏شود بخصوص براى بچه‏ها، ولى بهر حال مدت دوران عقد در اصطلاح روستائيان (نامزدى) بستگى به توافق طرفين و بعضى مسائل ديگر دارد كه ممكن است اين مدت را طولانى يا كوتاه كند در اين دوران اولاً اينكه خانواده داماد به خاطر عروسشان اوقاتى را در خدمت خانواده عروس هستند و در كارها مخصوصاً در روستا كه كار زياد است مى‏گذارند حتى در گذشته براى خانواده عروس به هيزم مى‏رفتند كه الان هم كم و بيش مرسوم است. ثانياً داماد در مواقعى بيكارى اگر پدر خانمش كارى داشته باشد كمكش مى‏كند.

ثالثاً: خانواده داماد در هر يك از اعياد اعم از اعياد مهّم يا غير مهّم هدايايى را تحت عنوان (عيدى) به خانه عروس مى‏برند كه معمولاً اين هدايا در برگيرنده پارچه - قند - چايى - برنج - روغن - شيرينى و غيره است. رابعاً: فاميل داماد در طول دوران نامزدى هركدام هديه‏اى را براى خانواده عروس مى‏برند كه حاوى نان روغنى (قلفت) و تفتون (فيتر) و نان و چيزى ديگرى مى‏باشد مثلاً يك پارچه يا جعبه شيرينى و غيره ولى در عوض مادر عروس هم براى هدايايى كه خانواده داماد در ايام عيد مى‏برند هم براى فاميلى كه هديه مى‏برند چيزى را تحت عنوان عزت در قبال هدايايى كه مى‏برد در ظرفى كه وسايل را برده‏اند مى‏گذارند مثلاً پارچه‏اى - دستمال - جانمازى و غيره.

خامساً در طول دوران نامزدى بخصوص در اوايل يك دوره ميهمانى بين فاميل نزديك صورت مى‏گيرد و آن اينكه هر شب فاميل به خانه يكى از اعضاء دعوت مى‏شوند. و بالاخره در طول دوران نامزدى اگر سوءظنى يا اختلافى پيش نيايد روابط بين خانواده‏ها برقرار و خيلى صميمانه با هم همكارى و كمك مى‏كنند.

مراسم عروسى:

بعد از سپرى شدن دوران نامزدى و فرا رسيدن موعد مقرر خانواده عروس وداماد با فراهم كردن زمينه عروسى مجلس عروسى دو زوج جوان را راه مى‏اندازند. و آن اينكه طبق قرار داد در اوّل عقد داماد عروسى را مى‏گيرد و گاهى هم ممكن است عروسى نگيرند به همان عروسى نامزدى اكتفا كنند و تنها عروس و داماد دوتايى به ماه عسل رفته و ضمن اينكه آنها ماه عسل هستند كه معمولاً بيشتر جنبه زيارتى دارد مثلاً مشهد يا قم وجدیدا سوریه یاکربلا و خانواده‏ها در غياب آنها وسايل يا همان جهاز عروس را به خانه‏اى كه از قبل در نظر گرفته شده كه اين خانه يا متعلق به خود داماد است يا اينكه در خانه پدر يا خانه ديگر برده و مى‏چينند و آماده مى‏كنند براى اينكه داماد و عروس به محض برگشت از همان پاى ماشين به خانه خودشان بروند كه خانواده داماد طبق قرار قبلى گوسفندى را آماده مى‏كنند. و علاوه از فاميل نزديك دعوت مى‏كنند كه در روستا خبر مى‏كنند توسط خبر گر و براى فاميل شهر اغلب كارت مى‏فرستند و يا تلفنى به آنها تاريخ روز عروسى را اعلام مى‏كنند. بالاخره اگر بصورت ماه عسلى باشد كه بعد از ورود عروس و داماد به روستا فاميل جمع شده و سر راه عروس و داماد گوسفند مى‏كُشند و آنها را با سَلْمْ صلوات به خانه خودشان مى‏برند و شب را خانواده داماد يا تمام ده يا فاميل دور و نزديك را كه فاميل نزديك خانوادگى هستند شام مى‏دهند و اگر مراسمى دارند به آنصورت مراسم پرجنب و جوش نيست و اگر رقص و پايكوبى هم صورت مى‏گيرد در خانه داماد و تنها توسط فاميل صورت مى‏گيرد. البته عروسى به اين صورت اظطراراً صورت مى‏گيرد ولى اگر عروسى بدون ماه عسل باشد. ضمن اينكه ابتدا قبل از عروسى يعنى سه الى چهار روز مانده به عروسى فاميل را دعوت مى‏كنند يا خبرى يا اگر دور باشند تلفن يا كارتى و مخصوصاً ميهمانان غير فاميل را با كارت دعوت مى‏كنند. پدر و مادران و برادران و خواهران عروس و داماد مقدمات عروسى را فراهم مى‏كنند مثلاً خانواده عروس اگر جهاز كم دارد تهيه مى‏كنند خانواده داماد زمينه شام شب عروسى و خانه‏اى را كه داماد مى‏خواهد به آنجا برود و بالاخره چند روز مانده همه فاميل در خدمت خانواده عروس و داماد هستند و كارهاى مربوط به عروسى را انجام مى‏دهند كه در روستا مخصوصاً در مجالسى كه مربوط به عروسى است يا عزا فاميل همبستگى عجيبى دارند و از خود مايه مى‏گذارند بعد از آن روز قبل از عروسى، عروس و داماد بهمراه چند نفر از فاميل دو طرف براى خريد به شهر مى‏روند و وسايل لازم مانند لباس و غيره را مى‏خرند - خريد عروس - و برمى‏گردند. صبح روز عروسى، زنان فاميل عروس، عروس را به حمام مى‏برند و دوستان داماد و فاميل وى داماد را و علاوه بعضى از بزرگان روستا را هم خبر مى‏كنند و ضمن اينكه داماد به حمام مى‏رود مراسمى را در محل سر حمام ترتيب داده و روحانى محل و ديگر كسانى كه اشعار مذهبى بلد هستند اشعارى را كه مناسبت دارد مى‏خوانند و صلوات مى‏فرستند و علاوه ضمن چاى و شيرينى خوردن جوانان در محل سرحمام به رقص و پايكوبى مى‏پردازند بعد از بيرون آوردن داماد از حمام تا خانه داماد او را بدرقه كرده و در جلو داماد تا منزل مى‏زنند و مى‏رقصند بعد از آن ديگر با خوردن شيرينى در خانه داماد متفرق مى‏شوند و آماده مى‏شوند براى بعد از ظهر كه معمولاً عروسيها همه بعداز ظهر صورت مى‏گيرد. از طرفى خانواده عروس با دعوت آرايشگر به آماده كردن عروس و آرايش وى پرداخته كه براى اين كارگاهى عروس را به آرايشگاه مى‏برند و گاه از وى دعوت مى‏كنند كه به خانه عروس بيايد. و آرايشگران اغلب بومى هستند. بالاخره بعد از ظهر ساعتى را كه اعلام كرده‏اند مردم جمع مى‏شوند و ضمن خوردن چاى و شيرينى ابتدا داماد را با سَلْمْ و صلوات به محل خانه پدر عروس مى‏برند و در آنجا در جلوى خانه عروس جوانان به رقص و پايكوبى مى‏پردازند و زنان هم عروس را آماده مى‏كنند بعد داماد مى‏رود دست عروس را مى‏گيرد و به طرف خانه داماد براه مى‏افتند كه البته در گذشته همراه عروس جهاز وى برده مى‏شود و از طرفى وقتى كه داماد را به خانه عروس مى‏آورند براى بردن عروس هدايايى را كه از خانواده داماداست و از طرف فاميل مانند همان ابتداى نامزدى همراه داماد به خانه عروس مى‏آورند در آنجا هر كس كه مجمعه‏اى را بردارد (فلزى كه حاوى هدايا است) در خانه عروس به وى دستمال مى‏دهند ولى در حال حاضر جهاز قبل توسط ماشين به خانه داماد برده مى‏شود و خانه را از قبل رونوايى مى‏كند كه پدر داماد موظف است كه پول يا درخت گردو يا باغ يا زمين و يا چيز ديگرى را بعنوان رونوايى به عروس بدهد و آنوقت عروس مى‏رود يا در غير اينصورت تا موقعى كه رونوايى ندهند نمى‏روند. بعد از رفتن عروس و داماد به خانه خودشان زنان عروس را به محل مناسبى كه از قبلاً در نظر گرفته مثلاً حياطى كه صحن حجاب داشته باشد برده و به رقص و پايكوبى و خواندن اشعار محلى و غيرمحلى مى‏پردازند و مردان هم همين و غروب مجلس تمام مى‏شود بعد از شام دوباره مردان و زنان به طور جداگانه در همان محلهاى مربوطه به رقص و پايكوبى مى‏پردازند داماد سلامى:

صبح روز عروسى داماد براى تقدير و تشكر از خانواده پدر خانمش و به پاس و زحمات آنها به آنجا مى‏رود و دست و صورت خسور و خُشْ (پدر زن و مادر زن) خود را مى‏بوسد. و از آن طرف زنان فاميل عروس به خانه داماد آمد و صورت داماد و عروس را زنان مَحْرَم مى‏بوسند. و بعد عروس را به حمام مى‏برند

در سر حمام، حمامى سبنجى مى‏آورد و فاميل همراه پول مى‏اندازند كه البته اين كار روزى هم كه داماد را به حمام مى‏برند انجام مى‏گيرد و يكى از درآمدهاى حمامى روستا را عروسيها تشكيل مى‏دهد.

تخت كُىْ كِنى‏

چند روز بعد از عروسى كه معمولاً روز چهارم پا پنجم بعد از عروسى مى‏باشد زنان فاميل دو طرف دعوت مى‏شوند براى جمع كردن تخت عروسى كه تا آن روز معتقدند عروس هنوز روى تخت است و اين كار را اصطلاحاً پا تختى مى‏گويند و آن اينكه زنان فاميل هر كدام كادويى را كه از قبل آماده كرده‏اند. كه اين كادو در گذشته همان برنج و قند و شيرينى و غيره بوده ولى حالا تحت تأثير آداب و رسوم شهر يك وسيله مثلاً لوازم خانگى يا پتو و غيره است را فاميل هر طرف مثلاً فاميل عروس به خانه عروس و فاميل داماد به خانه داماد مى‏برند و بعد رأس ساعت مقرر به اتفاق كادوها را به آنجا مى‏برند كه كادو هنگام بردن در مجموعه قرار مى‏گيرد كه ديگران ببينند و مادر عروس خود 10 الى 12 مجمعه حاوى برنج و لوبيا و نخود و عدس و صابون و گردو و ديگر حبوبات و غيره آماده و بعد از رفتن به خانه عروس در آنجا زنان مى‏گويند و مى‏خندند و مى‏رقصند و در ضمن سرگرمى يكى از فاميل داماد يا عروس كه قدرت بيشتر دارد تخت را از زير عروس كه روى آن نشسته است مى‏كشد و به سر طرف مقابل مى‏زند و هر كدام موفق شوند ادعا مى‏كنند كه زور ما بيشتر است. البته اين هدايا اضافه بر هدايايى است كه خانواده عروس و داماد يعنى فاميل نزديك در قالب طلا روز عروسى به عروس تقديم مى‏كنند. و با اين مراسم عروسى پايان پذيرفته و عروس مى‏تواند به هر كجا كه بخواهد برود. هر چند قبل از اين روز تنها در ميهمانيهاى فاميل به اتفاق داماد شركت مى‏كند ولى از اين روز به بعد علاوه بر خانه فاميل و ديگر همسايه‏ها فعاليت خود را در خانه آعاز مى‏كند.